Koolhydraten of suiker

Voedsel voor ons brein, onze spieren en onze bloedplaatjes. In tegenstelling tot wat soms beweerd wordt hebben we koolhydraten heel hard nodig. De auto sputtert als de benzine op is. Ons lichaam ook, maar dat merk je niet meteen. Het lichaam is flexibel en haalt de energie via andere bronnen binnen b.v. via eiwitten en vetten. Je gaat misschien een beetje afvallen, maar ook aan concentratie verliezen en spieren afbreken...ohoh dat was niet de bedoeling toch? Geen koolhydraadarmdieet dus.  Maar wat dan wel?

 

Koolhydraten versus suiker.

Over het algemeen wordt de term suiker en koolhydraat door elkaar gebruikt en dat wekt verwarring. Suiker (in de volksmond) is een koolhydraat, maar een koolhydraat hoeft niet perse suiker (geraffineerde suiker) te zijn. Je kunt koolhydraten op twee manieren onderverdelen. Verteerbare- versus onverteerbare koolhydraten en enkelvoudige- versus meervoudige koolhydraten. Enkelvoudige koolhydraten hebben de meeste invloed op het verhogen van onze bloedsuikerspiegel en dat is niet zo goed voor je. Enkelvoudige koolhydraten zitten in snoep, koek, fruit, frisdrank, gezoete melkdranken en in veel kant-en-klaar maaltijden (pakjes en zakjes). Dit zijn meestal toegevoegde geraffineerde suikers. Meervoudige koolhydraten zijn daarentegen wel goed voor je. Het lichaam moet veel harder werken om ze af te breken tot glucose en dat zorgt ervoor dat de bloedsuikerspiegel minder snel stijgt. Meervoudige koolhydraten zitten in volkoren producten als volkoren brood en volkoren pasta, zilvervliesrijst, peulvruchten, groenten en fruit.

En hoe zit dan dan met fruit?

Fruit bevat over het algemeen veel fruitsuikers. Dit zijn ook enkelvoudige koolhydraten. Echter een stuk fruit zorgt ook voor een gezond portie voedingsvezels. Voedingsvezels zijn onverteerbare koolhydraten en daardoor hebben de totale suikers uit fruit een minder snelle verhoging van de bloedsuikerspiegel tot het gevolg. Bovendien zijn voedingsvezels van belang voor een gezonde darmwerking. Daarom is het ook beter een sinaasappel te eten dan hem uit te persen. Hierdoor worden de goede voedingsstoffen, waaronder de voedingsvezels weggegooid en hou je alleen nog (fruit)suikerwater en vitaminen over. Vruchtensap heeft wel een slechte invloed op de bloedsuikerspiegel een stuk fruit niet.

Wat doet insuline?

Insuline is een hormoon wat aangemaakt wordt in een deel van de alvleesklier, de zogenaamde "eilandjes van Langerhals".  Zodra er glucose in de bloedbaan komt, wordt de insuline aangemaakt. Glucose is het kleinste deeltje wat overblijft na de vertering van koolhydraten en kan door de celwand de cel binnendringen. De insuline werkt als een soort sleutel en maakt de lichaamscellen toegankelijk voor de glucose. Eerst naar de spieren en de lever en het teveel wordt opgeslagen in de vetcellen. Als we teveel suiker eten dan worden we dik. Het gaat dus om de balans en de goede koolhydraten.

Moeten we daarom de koolhydraten uit ons menu bannen?

Nee, dat moeten we niet. Koolhydraten zijn erg goed voor ons. Ze leveren ons energie om te bewegen en om ons te concentreren. Onze hersenen werken puur op glucose, dus zeker belangrijk om ze met de dagelijkse voeding te nuttigen. Kies wel voor de gezonde varianten waaronder, volkoren brood en volkoren pasta, zilvervliesrijst, peulvruchten, groente en fruit. 

Onze dagelijkse behoefte aan koolhydraten is tussen de 50% en 70% van de totale energie-inname.  Voor een normaal mens geldt 50% voor iemand die zwaar werk levert of intensief sport kan het percentage koolhydraten oplopen tot 70%. Wie ongeveer 2000 kilocalorie eet, haalt bij een uitgebalanceerde voeding 1000 kcal uit koolhydraten. 1 gr  koolhydraten levert 4 kcal. Een simpel rekensommetje leert ons dat deze persoon 250 gr koolhydraten per dag zou moeten eten.  (1000:4=250gram koolhydraten per dag)

Suiker en gebit.

Wanneer we iets eten waar suiker in zit, dan kan dat gevolgen hebben voor ons gebit. De koolhydraatvertering begint namelijk al in de mond onder invloed van het enzym amylase. In de mond wemelt het van de bacteriën die als een soort biofilm op de gebitselementen liggen. Deze bacteriën nemen de koolhydraten op en scheiden vervolgens een zuur uit. Dit zuur is verantwoordelijk voor het ontstaan van gaatjes. 

Voor de kids:

Een spannend verhaal over het ontstaan van gaatjes. Leuk om voor te lezen.

Het heet: "Poep op je tanden"

Als je het lekker vindt om te snoepen, moet je het volgende eens lezen. Dit is "echt gebeurd" met een kindje wat heel graag snoept. Hij heet Jan.

 

In de mond van Jan leven allemaal bacteriën. Twee ervan heten Pietje en Marietje. Ze liggen de hele dag op de tanden en kiezen van Jan te luieren.

"Ik heb honger" zegt Marietje.

"Ja doei... je hebt net gegeten!!" zegt Pietje, die stiekem zelf toch ook wel een hapje zou lusten. Zo gaat dat nu eenmaal met bacteriën, ze hebben altijd honger.

"Let op!!" schreeuwt Pietje. "Ik zie allemaal speeksel komen. "Hou je vast aan die grote kies!"

Marietje deed wat haar opgedragen werd, want ze wist wat dit betekende. Als mensen gaan eten of soms zelfs al denken aan eten, dan wordt er speeksel aangemaakt in de mond. Dit is een vloeistof die helpt het eten te verteren. De kiezen malen het eten in kleine stukjes en het speeksel maakt de stukjes nog kleiner.

"Ohhh lekker..Kijk!! Marietje zag een grote zuurbal aankomen. Pietje en Marietje zijn gek op suikers. 

"Yesss!!" jubelt  Pietje hij kon zijn geluk niet op. Heerlijk zaten ze te smullen van al het zoets, totdat Pietje opeens buikpijn kreeg.

"Auww...!! Mijn buik doet zeer.

"Ga maar even liggen" zei Marietje en hielp hem in een gleuf van een grote kies.  Daar kon hij lekker even op adem komen van al het eten. Maar de pijn ging niet weg en opeens.... na een hele pijnlijke kramp, liet Pietje een enorme scheet, met direct erachteraan een hele grote drol, rechtstreeks in de groef van de grote kies.

"Ohh..." zei Marietje!! "Dat is niet goed!! We moeten het opruimen!!!"

"Ikke niet" zei Pietje heel ongeinteresseerd. "Dat mag Jantje lekker zelf doen!"

"Maar als die drol in de kies blijft, dan maakt die drol het tandglazuur kapot!" probeerde Marietje nog.  "Jantje krijgt dan een gaatje in zijn kies".

"Dat is zijn probleem!" zegt Pietje nog ongeïnteresseerder dan hij al was.

"Je hebt ook gelijk." bevestigde Marietje. Dus gingen ze lekker door met luieren in de grote kies van Jan.

Opeens zag Marietje een grote ronddraaiende borstel aankomen .

"Pasop!!!" riep ze nog tegen Pietje, maar het was al te laat. Ze werden beide bedwelmd onder een grote schuimende massa en ruw heen en weer geslingerd. Het geweld was te groot en voor ze er erg in hadden, werden ze als gedragen op een grote waterval, zo het riool in gespuugd.

Jantje was zijn tanden gaan poetsen. Dat moest hij van zijn mama, elke ochtend en elke avond. Gelukkig maar dat Jantje naar zijn mama luistert. Anders zat er nog steeds een grote drol op zijn kies.

Bah!! Daar moet je toch niet aan denken!!

 

Moraal

  • We hebben geen toegevoegde suikers nodig, maar wel de goede koolhydraten en dan in de juiste balans.
  • Poets elke dag je tanden 1x in de ochtend en 1 x in de avond voor het slapen gaan. Zorg hierbij dat alle bacteriën verwijdert worden.
  • Snoep, chips, koek, kant-en-klaar-maaltijden kunnen wel, maar af en toe. Laat het een uitzondering zijn. Denk hierbij aan 80% gezond en 20% minder gezond.

[sgmb id="1"]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.